Nuôi con bằng sữa mẹ | Sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em

Dùng sữa mẹ chắc chắn là cách nuôi con tốt nhất. Sữa mẹ có chứa các chất dinh dưỡng dành cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Sữa mẹ

Sữa mẹ là sữa được tạo thành từ vú của người phụ nữ sau khi có thai, bắt đầu có nhiều từ khoảng 24 đến 48 tiếng sau khi sinh. Sữa mẹ được xem như là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất cho trẻ sơ sinh, trước khi trẻ có thể tiêu hóa các loại thực phẩm khác.

Sữa mẹ có đầy đủ tất cả lượng carbohydrate, protein, chất béo và vitamin cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Sữa mẹ cũng chứa các kháng thể để giúp hệ miễn dịch vốn còn non nớt và dễ bị tổn thương của bé chống lại sự xâm nhập của các bệnh tật và viêm nhiễm như viêm phổi và tiêu chảy và đương nhiên, nuôi con bằng sữa mẹ cũng đem lại lợi ích về mặt bảo vệ sức khoẻ cho các bà mẹ, đặc biệt chống lại bệnh ung thư buồng trứng và ung thư vú giai đoạn tiền mãn kinh. Với những bà mẹ đã và đang mắc bệnh tiểu đường trong thai kỳ, cho con bú làm giảm nguy cơ chuyển sang tiểu đường tuýp 2 sau khi sinh.

Sữa mẹ chứa đầy đủ dưỡng chất mà không loại thực phẩm nào thay thế được. Vì vậy, việc cho bú mẹ đem lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Nuôi con bằng sữa mẹ trong những năm đầu đời luôn là quãng thời gian tràn ngập tình yêu thương và rất nhiều kỷ niệm đẹp.

Các bà mẹ nếu không có vấn đề gì về sức khỏe thường được khuyến khích cho con bú trong vòng ít nhất 6 tháng đầu sau khi sinh. Và càng cố gắng bắt đầu cho bé bú càng sớm càng tốt, tốt nhất là ngay sau khi sinh bởi vì lúc này tuyến sữa của người mẹ sẽ tiết ra một chất có tên là Colostrum còn gọi là sữa non, mang hàm lượng dinh dưỡng cao, cực kỳ tốt và có lợi cho em bé..

Những lợi ích khác của việc nuôi con bằng sữa mẹ

  • Xây dựng mối liên hệ tình cảm giữa mẹ và con
  • Sữa mẹ luôn có nhiệt độ thích hợp và không cần chuẩn bị
  • Giúp người mẹ nhanh chóng khôi phục trọng lượng trước khi mang thai
  • Giúp tử cung nhanh chóng trở về kích thước cũ trước khi mang thai và rút ngắn thời gian chảy máu.
  • Sữa mẹ làm giảm khả năng phát triển dị ứng và không dung nạp thức ăn ở trẻ.

Với một số phụ nữ, cho con bú có vẻ là một quá trình đơn giản diễn ra một cách tự nhiên. Nhưng với số khác thì đây là cả một khó khăn. Như bất kỳ một kỹ năng mới nào, việc này cần có thời gian để để tạo nên sự thuần thục và cảm thấy thoải mái. Tương tự, các em bé cũng cần làm quen với tư thế bú và phối hợp phản xạ giữa việc nuốt sữa và nuốt một cách hiệu quả.

 Làm sao biết con bú đủ chưa

  • Nước tiểu trong chứ không đậm đặc. Nước tiểu vàng đậm hoặc màu cam chứng tỏ bé bú chưa đủ.
  • Bé thải ra phân màu như màu mù tạc hoặc vàng và hơi nhão. Trẻ bú mẹ có khuynh hướng đi tiểu nhiều và thường đi khi đang bú. Đó là do việc bú khởi động một phản xạ bên trong bụng bé.
  • Nếu bé có vẻ tươi tỉnh, khoẻ khoắn và vui chơi giữa các lần bú mẹ. Để ý xem miệng bé có ướt, mắt có sáng rỡ và bú có tích cực không.
  • Nếu bé nhà bạn tăng 150-200gr/tuần so với trọng lượng lúc mới sinh trong 2 tuần sau khi sinh, đây là dấu hiệu bé đã được bú đủ. Các bé bú mẹ có khuynh hướng tăng cân nhiều trong những tháng đầu đời rồi chững lại vài tuần. Mức tăng trưởng trung bình từ lúc sinh đến 3 tháng tuổi là 150-200gr/tuần; từ 3 đến 6 tháng tuổi là 100-150gr/tuần và từ 6 đến 12 tháng tuổi là 70-90gr.
  • Nếu vòng đầu và chiều cao của bé tăng. Để ý biểu đồ tăng trưởng xem các chỉ số giống như lúc mới sinh hay tăng lên. Việc giảm 1-2 chỉ số trong các nhóm tăng trưởng cho thấy trẻ không phát triển và cần đánh giá lại sức khoẻ.
  • Bé có vẻ hồi phục tốt và bạn có thể cảm nhận được các cơ cũng như lớp mỡ dưới da bé. Bé có vẻ lớn nhanh và không còn vừa với các cỡ quần áo số 0 của lúc mới sinh nữa.

 Thông tin chung về việc nuôi con bằng sữa mẹ

  • Cho bé bú mẹ ngay sau khi sinh, càng sớm càng tốt giúp kích hoạt việc tạo sữa ở người mẹ. Có thể mất 3 ngày hoặc nhiều hơn để người mẹ “có sữa” và mất đến 6 tuần để nguồn sữa mẹ điều chỉnh theo nhu cầu của trẻ.
  • Tổ chức Y Tế Thế giới khuyên cho bú toàn sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời. Sau giai đoạn này, các thực phẩm dạng đặc có thể bổ sung sữa mẹ cho đến khi trẻ 2 tuổi. Về cơ bản, việc bú mẹ có thể kéo dài cho đến khi nào cả hai mẹ con vẫn cảm thấy dễ chịu.
  • Việc dự trữ chất sắt của bé có khuynh hướng chậm lại khi bé được khoảng 6 tháng tuổi và nếu bé chỉ bú sữa mẹ, bé sẽ không đủ khoáng chất quan trọng này. Do đó bột ngũ cốc tãng cường chất sắt luôn là một trong những thực phẩm dạng đặc đầu tiên được khuyến khích sử dụng cho bé.
  • Sau khi sinh, một số trẻ mất một thời gian để có thể việc bú mẹ một cách hiệu qủa. Vì vậy không nên cho trẻ làm quen với núm vú giả trong 6 tuần lễ ðầu hoặc cho đến khi có thể cho bé bú được.
  • Luật pháp luôn bảo vệ các bà mẹ cho con bú khỏi sự phân biệt đối xử. Nếu bạn phải đi làm lại, không nên xem việc này là lý do để cho bé cai sữa mẹ. Hãy hỏi sếp xem bạn có ðược hưởng chế độ nghỉ cho con bú nào không.
  • Việc giúp đỡ các bà mẹ nuôi con bú luôn được cộng đồng hưởng ứng. Hãy kiểm tra với y tá chăm sóc con bạn, bộ phận tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ, bác sĩ đa khoa, nhi khoa hoặc hiệp hội nuôi con bằng sữa mẹ để được hỗ trợ.

Những “quan niệm chưa đúng” về việc nuôi con bằng sữa mẹ

  • Cho con bú là một quá trình tự nhiên với tất cả những người mới làm mẹ và các em bé. Nếu quá trình ấy không thể diễn ra tức là có trục trặc gì đó từ một trong hai phía hoặc từ cả hai mẹ con.
  • Các bà mẹ “tốt” cho con bú còn các bà mẹ “hư” thì không
  • Các bà mẹ cho con bú thường đáng tin cậy và chân thực hơn những bà mẹ cho con bú bình
  • Trẻ bú bình thường kém lanh lợi và thông minh hơn trẻ bú mẹ
  • Bú mẹ luôn tiện lợi và không gây đau đớn gì
  • Trẻ bú mẹ không bao giờ bị “bội thực” và thường ngưng bú khi đã đủ no
  • Chỉ những phụ nữ ngực to mới có thể tạo ra sữa
  • Những phụ nữ đi làm thì không thể nuôi con bằng sữa mẹ
  • Sữa mẹ trông giống sữa bò và nếu chúng có màu sắc nhạt như nước lã, sữa đó sẽ không đạt “chất lượng”. (Sữa mẹ có thể có màu hơi xanh hoặc xanh lục và trông có vẻ loãng như nước lã do chất béo nổi lên trên bề mặt của đồ đựng sau một thời gian cất giữ).
  • Những ai cho con bú không thể có bầu

 Sự thật về việc cho con bú sữa mẹ

  • Có thể mất đến vài tuần để mẹ và bé tìm hiểu, điều chỉnh để việc bú mẹ trở nên thoải mái dễ dàng hơn.
  • Đôi khi việc bú mẹ có thể bất tiện, thậm chí gây đau đớn. Các đầu vú trở nên nhạy cảm và đau, ngực cũng đau khi đến giờ cho bú, nhất là vào những tuần đầu tiên.
  • Những người cho con bú không biết bé bú được bao nhiêu sau mỗi lần bú. Cần có thời gian để nhận biết được bé đã bú đủ no.
  • Biểu hiện bên ngoài không cho thấy dấu hiệu chính xác của lượng sữa được tạo ra
  • Sữa mẹ luôn luôn là sự lựa chọn tốt nhất trong ít nhất 6 tháng đầu tiên
  • Bé càng bú thì sữa càng lên nhiều. Vì vậy, hãy cho bé bú thường xuyên.
  • Sữa mẹ rất dễ tiêu hóa, vì vậy bé sẽ ít phun ra hay nôn mửa sau khi ăn

Không phải phụ nữ nào cũng có thể hoặc muốn cho con bú. Cách nuôi con hoàn toàn tuỳ ở hai vợ chồng. Không ai khác có thể quyết định thay người mẹ cách nuôi con. Nuôi con chỉ là một khía cạnh của việc chăm sóc trẻ. Dù quan trọng nhưng không nên để điều này lấn át các vấn đề không kém phần quan trọng khác trong việc chăm sóc trẻ.

Trừ khi có các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe (như HIV hoặc viêm gan), bạn nên cho bé bú mẹ. Vì như đã đề cập ở trên, sữa mẹ có chứa các thành phần kháng thể tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch còn mong manh của bé chiến đấu chống lại các bệnh tật có thể xâm nhập

Lời khuyên khi cho con bú

  • Cố gắng cho bé bú mẹ càng sớm càng tốt sau khi sinh.
  • Hạn chế số người thăm nuôi ngay sau khi sinh để bạn có nhiều cơ hội tiếp xúc, ôm ấp và cho bé bú.
  • Cho bé bú càng lâu càng tốt, một số bé mới sinh có thể cần tới 45 phút để bú mẹ.
  • Cố gắng không hạn chế thời gian và tần suất cho bé bú.
  • Đừng cố cho bú khi bé đang khóc mà hãy dỗ bé nín trước rồi sau đó bắt đầu cho bú.
  • Nếu núm vú bạn bị sưng hoặc nứt, hãy thử thoa thuốc mỡ nhẹ nhàng lên đó, và cần đảm bảo rằng nó không độc hại, đặc biệt là đối với bà mẹ đang cho con bú.
  • Nếu bạn hút thuốc thì cần phải từ bỏ thói quen này từ lâu trước khi bắt đầu cho con bú, vì nó có thể làm cho sữa có vị rất tệ và không tốt cho bé.
  • Cố gắng tránh sử dụng loại áo ngực có gọng dưới khi cho con bú vì chúng có thể gây nhiễm trùng.

Sữa mẹ có ý nghĩa rất lớn đối với sức khỏe và sự phát triển của bé. Đó cũng là một phần rất quan trọng của quá trình nuôi dưỡng sự gắn kết yêu thương giữa mẹ và bé. Nếu bạn gặp khó khăn với việc cho bú, hãy tham khảo kinh nghiệm từ các bà mẹ và các y tá nhé.

Trang chủ » Blog » Nuôi con bằng sữa mẹ | Sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em