Nuôi bú song song góc nhìn mới về mang thai và cho con bú

Nuôi bú song song

Nuôi bú song song (đang mang thai mà vẫn cho con lớn bú mẹ) một chuyện rất hiếm người ủng hộ, là một hành trình đầy gian nan và mệt mỏi

Bạn đã sẵn sàng có thêm em bé? nhưng vẫn muốn tiếp tục cho bé lớn của mình bú mẹ? Hoặc bạn đang cho con bú và đang mang thai rồi? Nếu như vậy thì bạn không phải là người duy nhất trong hoàn cảnh này.

Vậy nuôi bú song song là gì?

Nuôi bú song song trong tiếng Anh gọi là tandem nursing, nhằm chỉ những người mẹ đang mang thai nhưng vẫn duy trì cho con lớn bú mẹ, hoặc những bà mẹ cho cả hai bé khác tuổi bú cùng lúc. Đây không phải khái niệm gì quá mới mẻ trên thế giới, nhưng tại Việt Nam, rất nhiều người mơ hồ và không hiểu rõ về nuôi bú song song.

Khi nhắc đến nuôi bú song song, rất nhiều người, kể cả gia đình, người thân và thậm chí bác sĩ sản khoa sẽ phản ứng bất ngờ, ngạc nhiên và lên tiếng phản đối, coi đó là việc làm nguy hiểm, ảnh hưởng đến cả mẹ và hai đứa con.

Nuôi bú song song

Có lẽ chính vì nuôi bú song song ít nhận được sự ủng hộ, thấu hiểu và thông cảm, nên những mẹ đang nuôi bú song song thường ít khi chia sẻ về điều này. Có những mẹ mang bầu, vẫn duy trì cho bé lớn bú, khi đi khám thai thường giấu bác sĩ để tránh bị ảnh hưởng tinh thần.

Áp lực từ bác sĩ là thế, nhưng các mẹ nuôi bú song song còn phải đối mặt với áp lực lớn hơn là từ người thân và gia đình và đặc biệt là người chồng của bạn.

Làm gì để nuôi bú song song

Để nuôi bú song song thành công và cả 3 mẹ con đều khỏe, thì người mẹ trước hết phải thuyết phục được gia đình rằng nếu thai kỳ khỏe mạnh, nuôi bú song song không hề gây ra tác hại gì, ngược lại còn tốt cho hai bé, bản thân mẹ cũng nhận được nhiều lợi ích về sức khỏe.

Những lời khuyên và cả “đe dọa” như: “Cai sữa đi, không thai nhi sẽ bị suy dinh dưỡng, nếu không sẽ bị sảy thai, sinh non” khá phổ biến nên việc người mẹ giấu mọi người chuyện mình cho con bú song song là điều dễ hiểu. Nếu bạn thực sự không muốn PHẢI CAI SỮA một cách không cần thiết cho  bé, thì bạn có những lí do tốt.

Sữa mẹ cung cấp những dinh dưỡng quan trọng và đề kháng cho em bé trong thời gian bé bú mẹ. Và thật ra việc cai sữa cho bé dưới 2 tuổi làm tăng nguy cơ bị ốm cho bé. Viện Nhi khoa Mỹ khuyến khích các mẹ cho con bú ít nhất 1 năm, và Tổ chức Y tế thế giới WHO thì khuyên đến 2 năm. Hơn nữa, việc tiếp tục bú mẹ sẽ giúp cho em bé lớn làm quen với việc có em bé mới.

Khi cân nhắc về sức khoẻ của bản thân khi mang thai và cho con bú, bạn nên suy nghĩ xem việc tiếp tục cho con bú ảnh hưởng thế nào tới sự nghỉ ngơi của bạn, việc tăng cân khi mang thai, và sức khoẻ nói chung. Bạn cũng nên biết rằng việc cho con bú khi mang thai có thể đi kèm đau đớn và khó chịu đối với hầu hết các mẹ, dẫn tới việc một số mẹ muốn cai sữa.

Lượng sữa thường bị giảm vào khoảng giữa thời kì mang thai, một số bé sẽ tự cai sữa, một số khác vẫn tiếp tục bú mẹ như bình thường.

Một điều đáng lo ngại nữa là mọi người thường nghĩ cho con bú sẽ làm co bóp dạ con. Liệu cho con bú có gây sinh non hoặc sảy thai không? Tôi đã nghiên cứu sâu vào những tài liệu khoa học và phỏng vấn hơn 200 mẹ, cố gắng hết sức để giúp các mẹ có được câu trả lời chính xác nhất cho vấn đề liên quan tới sức khoẻ quan trọng này. Thực tế, đây là câu hỏi quan trọng nhất khi tôi nghiên cứu để viết cuốn sách “Adventures in Tandem Nursing: Breastfeeding during Pregnancy and Beyond” (Phiêu lưu của Tandem nursing: cho con bú khi mang thai và sau đó), xuất bản tháng 7 2003 bởi La Leche League International.

Nuôi bú song song góc nhìn mới về mang thai và cho con bú
Nuôi bú song song góc nhìn mới về mang thai và cho con bú

Nuôi bú song song đòi hỏi sự kiên nhẫn và bền bỉ

  • Uống nước nhiều hơn nữa: Nếu quá nhàm chán với nước lọc, bạn có thể thêm một ít lá bạc hà và hoa quả vào nước. Hoặc bạn có thể uống trà lợi sữa hoặc trà thảo dược nóng hay lạnh tùy thích.
  • Ăn nhiều thực phẩm lợi sữa: Yến mạch, cỏ cà ri, Goats Rue giúp tăng tiết sữa, sẽ làm tăng lượng sữa giúp bạn cho cả trẻ sơ sinh và trẻ lớn hơn cùng bú sữa mẹ.
  • Dùng gối cho con bú: Nếu cho cả hai con cùng bú, đôi tay của bạn sẽ dễ bị mỏi. Dùng gối cho con bú sẽ giúp cánh tay đỡ mỏi và giữ thẳng lưng.
  • Dành thời gian cho chính mình: Nuôi bú song song có thể rất mệt mỏi. Vì vậy, đừng quá gây áp lực cho bản thân về việc phải làm mọi việc nhà. Bạn hãy cố gắng ngủ trưa nếu có thể, hoặc ít nhất là nằm xuống nghỉ ngơi.
  • Tin vào bản năng của mình: Khi nuôi bú song song, bạn có thể nhận được vô vàn lời khuyên bảo và nhận xét không mong muốn. Chỉ cần nhớ rằng bạn là người mẹ vĩ đại, bạn đang nuôi cả 2 đứa con nhỏ bằng chính dòng sữa của mình. Một lời khuyên tốt nhất dành cho bạn là hãy tin vào bản năng của chính mình. Bạn biết con bạn cần gì và bạn nên làm gì.

Câu chuyện về nuôi bú song song

Chị Nguyễn Dũ Sương, hiện sống ở TP HCM. Chị đang mang thai tháng thứ 7 và vẫn cho bé lớn hơn 2 tuổi bú mẹ. Ngay khi biết mình mang thai, chị lập tức tìm đọc các tài liệu về nuôi bú song song. Vì có thai kỳ khỏe mạnh bình thường nên chị tự tin cho bé lớn bú mặc cho ông bà nội ngoại nói ra nói vào.

Khi bị bắt cai sữa, chị đáp lại bằng kiến thức mình đã nắm chắc trong tay. Cũng có nhiều lần hàng xóm dị nghị và nói chị “cứng đầu”, nhưng chị mặc kệ những điều đó vì “chỉ mình mới biết điều gì là tốt nhất cho mình và cho con”.

Ngoài áp lực từ gia đình, trong quá trình nuôi bú song song, chị Dũ Sương cũng gặp một số khó khăn vào giai đoạn đầu của thai kỳ. Khi ấy hormone thay đổi, chị cho bé lớn bú và cảm thấy hơi đau rát đầu ti. Mấy tháng đầu thai kỳ chị cũng bị nghén nên việc nuôi bú song song lúc đấy hơi vất vả chút.

Khi được hỏi về phản ứng của bác sĩ khi biết chị nuôi bú song song, chị cho biết bác sĩ bất ngờ lắm và nói: “Sao lại cho bú song song, không sợ co bóp tử cung, sinh non sao”.

Chị Dũ Sương chia sẻ chị khá may mắn vì dù bị ông bà nội ngoại, bác sĩ phản đối nhưng chồng chị lại rất ủng hộ vợ khi nuôi bú song song. Đây cũng là điều quan trọng giúp chị giải tỏa áp lực, tự tin và thoải mái trong suốt thai kỳ này.

Cộng đồng nuôi bú song song

Trước những áp lực đáng lẽ không có từ gia đình, người thân và bác sĩ, những mẹ nuôi bú song song tìm được sự đồng cảm và thấu hiểu từ những mẹ khác cũng đang trong hoàn cảnh tương tự.

Họ lập hẳn một hội nhóm những mẹ nuôi bú song song để cùng giúp đỡ nhau, chia sẻ những kiến thức về mang thai và cho con bú, hoặc có khi là chỉ để than vãn một chút nhằm giải tỏa những áp lực và khó khăn khi nuôi bú song song

Cho con bú và cơn co tử cung

Tác động tới núm vú sản sinh ra một loại hormone là oxytocin vào trong máu. Oxytocin là chất quan trọng trong việc cho con bú bởi vì nó là chất xúc tác để kích thích các cơ ở bầu vú mẹ co bóp và đẩy sữa ra (gọi là hiện tượng sữa về mỗi khi cho con bú). Oxytocin cũng khiến cho các cơ ở tử cung co thắt. Tất cả các mẹ đều bị tử cung co thắt khi cho con bú, tuy nhiên hầu hết là quá nhẹ để có thể cảm thấy. Tác động vào núm vú cũng làm cổ tử cung mềm ra khi sinh nở, và thúc đẩy quá trình sinh nở khi mẹ đau đẻ. Sau khi sinh con, việc cho con bú một cách đúng đắn sẽ giúp tử cung co trở lại kích thước trước khi mang bầu.

Dựa trên những điều trên, có thể dễ dàng đoán rằng việc cho con bú khi mang thai có thể kích thích sinh non. Câu hỏi này cần được xem xét ở góc độ Y khoa, và xin các mẹ lưu ý rằng hiện giờ thì điều này chưa được thực hiện. Nhưng song song, một số con số sơ khởi thì có chỉ ra rằng việc cho con bú và sinh nở đủ ngày đủ tháng thì không kị nhau

Một tử cung được bảo vệ chắc chắn

Điều hoang tưởng rằng việc cho con bú kích hoạt sinh non thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết giữa việc tác động vào núm vú, oxytocin và mang thai. Điều đầu tiên mà ít người biết là khi mang thai, ít oxytocin được tiết ra khi có tác động vào núm vú hơn là khi người mẹ đó không mang thai.

Nhưng cái chìa khoá để hiểu rõ về việc cho con bú và mang thai nằm ở tử cung. Trái ngược với những gì mọi người thường nghĩ, thì tử cung của chúng ta không tiếp nhận oxytocin trước 38 tuần. Kể cả một liều oxytocin nhân tạo cao (Pitocin) cũng không kích thích chuyển dạ cho đến khi thai đủ ngày đủ tháng.

Cách giải quyết cân bằng

Chỉ có những nghiên cứu trực tiếp vào vấn đề này mới có thể cho chúng ta câu trả lời rằng tiếp tục cho con bú khi mang thai có làm cho em bé trong bụng có nguy cơ sinh non hoặc sảy thai không. Nhưng bạn thấy đấy, những nghiên cứu có sẵn cho chúng ta bằng chứng để nghi ngờ việc vừa cho con bú vừa mang thai sẽ kích thích chuyển dạ khi cơ thể chưa sẵn sàng. Với những kinh nghiệm thực tế từ các bác sĩ Sản khoa, thì nhiều nguồn tin đáng tin cậy đều nói rằng cho con bú khi mẹ mang thai khoẻ mạnh là điều hoàn toàn an toàn

Một số dấu hiệu của chuyển dạ sinh non

Hãy nhớ gọi cho bác sĩ ngay khi bạn có một trong những triệu chứng sau:

  • Có 4 cơn co (hoặc nhiều hơn) trong vòng 1 tiếng – toàn bộ tử cung co, cứng lại như quả bóng, có thể đau hoặc không đau.
  • Đau vùng thắt lưng
  • Cảm giác nặng ở khung chậu (pelvic pressure)
  • Co thắt nhẹ (như lúc kinh nguyệt)
  • Dịch âm đạo nhiều hơn, có thể kèm chất nhầy, máu hoặc nước

Nếu một trong những dấu hiệu này xảy ra (hoặc các cơn co khiến bạn lo lắng) khi đang cho con bú, thì nên ngưng cữ bú lại. Điều quan trọng cần nhớ là cho con bú cũng làm tử cung co thắt, và, giống như các cơn co giả Braxton Hicks, những cơn co này không có nghĩa là bạn đang chuyển dạ.

Nếu bạn đã ngưng cữ bú, hoặc lúc bị những triệu chứng đó mà đang không cho bú, và cảm thấy rằng mình có 2 hoặc 3 cơn co trong 1 tiếng, thì bạn nên:

  • Bắt đầu đếm thời gian xem các cơn co cách nhau bao nhiêu lâu và mỗi cơn kéo dài bao nhiêu lâu
  • Đi tiểu
  • Uống một cốc nước đầy (thiếu nước đôi khi cũng dẫn đến co thắt)
  • Nằm nghiêng bên trái, hoặc nằm ra gác chân lên cao và nghỉ ngơi thực sự
  • Và một lần nữa, nếu bạn vẫn có 4 cơn co trong 1 tiếng hoặc nhiều hơn, bạn nên gọi điện cho bác sĩ Sản của mình.

Một chút về tác giả bài viết:
Hillary Flower sống ở Florida với partner là Ben, con gái Nora Jade (5 tuổi) và con trai Miles (2). Cô là tác giả của cuốn sách Adventure in Tandem Nursing: Breastfeeding during pregnancy and beyond, xuất bản tháng 7 năm 2003 bởi La Leche League International (một tổ chức hỗ trợ sữa mẹ khá lớn).

Nguồn tham khảo: http://kellymom.com/pregnancy/bf-preg/bfpregnancy_safety Dịch: Minh Nga Nguyễn