Những điều cha mẹ nên biết để trẻ không bị thụ động

Con ngại giao tiếp, không chịu vận động, chỉ biết khóc khi bị mắng,… là những biểu hiện dễ nhận thấy của trẻ mắc chứng thụ động

Cha mẹ nên chủ động tìm hiểu và trang bị cho mình những cách giúp con thoát khỏi bóng tối của chứng thụ động, luôn hào hứng và khám phá bản thân. Vì nếu không có sự quan tâm và chữa trị kịp thời từ cha mẹ và chuyên gia, bé sẽ ngày càng tuột dốc, không chịu phát triển bản thân mình, thậm chí dẫn đến tự kỷ và không thể hòa nhập với thế giới xung quanh.

Nguyên nhân trẻ bị chứng thụ động

Theo khảo sát của viện Nghiên cứu giáo dục vào những năm gần đây, học sinh tiểu học tại Hà Nội và TP.HCM được đánh giá khá cao về các mặt như thích tìm hiểu, hay đặt câu hỏi, có trí nhớ tốt, biết vâng lời… Tuy nhiên, lại có hơn 80% học sinh bị mắc chứng thụ động và thiếu nhạy bén trong phân tích và giải quyết vấn đề.

Một trong những nguyên nhân khiến trẻ mắc phải chứng bệnh này hầu hết xuất phát từ cách quản lý và chăm sóc của bố mẹ. Chúng ta hay sợ trẻ tiếp xúc với người xấu, sợ con lây bệnh, bắt con làm theo ý mình hay thậm chí không gần gũi, trò chuyện cùng con, hay la mắng và không thường xuyên khích lệ con. Những điều này tưởng chừng không ảnh hưởng gì nhưng lại vô tình xâm phạm vào những nhu cầu bản năng để phát triển của trẻ.

Khi người lớn cứ thích chỉ thị từng việc cho trẻ

Khi những nhu cầu bản năng không được phát triển tự nhiên dễ khiến đứa trẻ trở thành những con “búp bê” thụ động, không có chính kiến riêng, không tự tin, không tự lập, không biết quan tâm đến người khác. Đặc biệt, đứa trẻ sẽ không biết mình muốn gì và thích gì vì tất cả đã được sắp đặt sẵn, bé chỉ việc làm theo ý của bố mẹ.

Những đứa trẻ ấy dường như đang ngày một nhiều. Bởi vì hàng ngày chúng đã quen với việc làm theo những chỉ thị và mệnh lệnh của người lớn từ những việc nhỏ nhất rồi. “Con ăn đi, con đi học đi, con đi tắm đi, con cầm như thế này này, con xỏ giày chưa, mặc quần áo vào”. Nghĩa là mọi thứ đều có người nghĩ hộ hết rồi.

Đến trường thì chưa kịp nghĩ ra mình làm gì, giáo viên cũng chỉ thị “Con ngồi vào chỗ, con cất giày, ba lô đi, con chơi cái này này”. Thay vì chờ đợi để trẻ tự nghĩ ra mình nên làm gì, người lớn sẽ nhắc cụ thể ngay việc đó. Thành ra đứa trẻ đã thiếu đi những cơ hội để chúng được tự mình suy nghĩ, phán đoán và hành động.

Hãy cho trẻ được làm theo ý thích

Ngày nay rất nhiều ba mẹ quan tâm đến giáo dục ngay từ nhỏ cho con. Nhưng đi kèm với nó cũng là một tâm lí muốn uốn nắn con thật tốt, muốn con lớn lên phải là đứa trẻ có quy tắc, thói quen tốt, nền giáo dục gia đình tốt, nên vô hình thi thoảng ba mẹ lại can thiệp quá nhiều, chỉ thị con làm theo điều mình nói quá nhiều.

Nhiều bậc cha mẹ khi được hỏi đã phát biểu: “Xã hội bây giờ quá hiện đại, phức tạp, làm sao mà bọn trẻ con có thể giải quyết được các vấn đề của mình? Tốt nhất là làm thay cho chúng”. Chính sự bao bọc quá kỹ của gia đình là một trong những nguyên nhân chính làm con em mình trở nên thụ động.

Những điều cha mẹ nên biết để trẻ không bị thụ động

Chiêu giúp bé thoát khỏi chứng thụ động

  • Tìm hiểu nguyên nhân

Rất có thể bé có tính thích thu mình như vậy là do gặp nhiều điều không tốt từ môi trường xung quanh nên trẻ nghĩ thụ động là cách… tự bảo vệ mình. Mẹ có thể dò hỏi từ những mối quan hệ xung quanh của bé như: ông, bà, cô giáo, bạn bè,… để biết bé gặp rắc rối gì, vấn đề nằm ở đâu và phải giải quyết ra sao.

  • Lắng nghe và thấu hiểu

Trẻ con cũng có tâm trạng như người lớn – đó là khi gặp chuyện buồn, chuyện khó nói hay rắc rối lớn trong cuộc sống, cũng rất cần có người để chia sẻ, để lắng nghe những lời bộc bạch của mình. Thế nên, mẹ hãy là “người bạn lớn” lắng nghe con tỉ tê mọi chuyện. Như vậy, trẻ sẽ không có cảm giác cô đơn.

Những buổi sáng rảnh rỗi, mẹ đừng vội giục con vào lớp học hay nôn nóng đi làm mà hãy cùng con ăn sáng, đi công viên. Đây là những địa điểm dễ giúp trẻ “khơi mào” câu chuyện, dù đôi khi bạn sẽ đợi cả tiếng đồng hồ vì con vừa ăn phở vừa kể chuyện.

  • Những hoạt động chung mang tên “Hai mẹ con”

Điều quan trọng công cuộc làm mẹ là hãy làm bạn với con trước rồi từ từ hướng bé theo cách mà mẹ muốn. Mẹ nên chịu khó quan sát và tìm ra sở thích của con, sau đó cố gắng tìm ra sở thích chung hay những hoạt động mà hai mẹ con có thể làm chung với nhau như cùng con đi chơi công viên, cùng xem một chương trình yêu thích trên ti vi hay gợi ý cho con nói ra những điều mà chúng muốn. Mẹ cũng có thể kể chuyện cho con nghe trước khi đi ngủ… Những thói quen “cùng làm” này sẽ giúp hai mẹ con hiểu nhau hơn. Từ đó mẹ có thể đưa con hướng ra thế giới bên ngoài.

  • Học một số môn về nghệ thuật

Những điều cha mẹ nên biết để trẻ không bị thụ động

Đặc biệt, cha mẹ cần biết rằng đối với trẻ em, để phát triển tốt về trí não và thể chất, cần có sự cân bằng giữa chơi và học. Ngày nay, một số phụ huynh tìm đến các môi trường lý tưởng giữa học và chơi để giúp các bé xóa bỏ hoàn toàn mọi chướng ngại của chứng thụ động.

Những môn nghệ thuật thường giúp trẻ phấn chấn tinh thần, suy nghĩ tích cực hơn. Nhiều lúc bé không muốn trò chuyện với bất kỳ ai và sẵn sàng cau có khi có người thân hỏi thăm nhưng lại “mở rộng lòng mình” với một số hình thức như nghệ thuật: âm nhạc, hội họa,…

  • Tôn trọng ý kiến của con

Theo các chuyên gia tâm lý, một trong những điều “cấm kỵ” khi dạy trẻ thụ động là mẹ tránh ép con phải như thế này thế kia mà hãy để bé tự do phát triển. Nếu bé làm đúng thì khen thưởng,sai thì khuyên bảo nhẹ nhàng. Một số bé tuy nhỏ tuổi nhưng thích thể hiện mình, mẹ cũng nên vui vẻ chấp nhận điều này và từ từ tìm cách uốn nắn nhé! Con không cần cha mẹ kè kè như cái loa ở bên, con chỉ cần cha mẹ bên cạnh, hỗ trợ khi con cần, còn lại hãy cho con khoảng trống để con được tự do và tự mình suy nghĩ.

  • Truyền “lửa” để con luôn tự tin

Trẻ thụ động thường kèm theo tự ti, vì vậy mẹ phải cân nhắc lời nói của mình trước khi trò chuyện với trẻ. Cùng một vấn đề nhưng nếu mẹ cư xử nhẹ nhàng, tránh la mắng, hù dọa sẽ giúp trẻ “thấm” lâu hơn.

Bên cạnh đó, mẹ hãy tạo động lực và đừng quên truyền “lửa” cho trẻ. Bằng cách nào ư? Dĩ nhiên là bằng tình thương và bản năng của một người mẹ, bởi chẳng có đứa trẻ nào mà không có điểm tốt, quan trọng là mẹ đã đủ gần con để nhận ra điều đó hay không thôi.

Trang chủ » Blog » Những điều cha mẹ nên biết để trẻ không bị thụ động