Trang chủ » Bài viết » Những cách cha mẹ nên dạy con để phân biệt đúng sai

Những cách cha mẹ nên dạy con để phân biệt đúng sai

Dạy con phân biệt đúng sai để trẻ biết sửa đổi khi mắc lỗi. Cho con cái hiểu giới hạn của mình, hiểu được cái gì đúng cái gì sai

Con được khen thưởng mỗi khi ngoan ngoãn, vâng lời,… thì những hình phạt để răn đe con mỗi khi con hư là điều mà cha mẹ nên cần biết. Dạy con để con biết mình sai chỗ nào để còn sửa đổi khi mắc lỗi, nhưng không được làm tổn thương đến tâm hồn non nớt của con.

Các chuyên gia khuyên rằng, đòn roi và quát mắng sẽ không giúp ích được gì cho con, chỉ có dạy con một cách khéo léo mới khiến con nhớ lâu và thấm nhuần.

Sử dụng đòn roi không phải cách giác dục con. Những hình phạt này ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất của trẻ và khiến trẻ dễ rơi vào tình trạng sợ hãi kéo dài. Hơn thế nữa, cách phạt này còn gây tổn thương lớn cho tâm lí trẻ, thậm chí đó còn là nguyên nhân gây ra những hành vi tiêu cực của trẻ.

Vì sợ bị “đánh đòn”, trẻ sẽ tìm mọi cách để nói dối, giấu giếm sự thật. Trẻ sẽ cho rằng “nói dối là một sự thông minh”. Ngoài ra, đòn roi còn gây ra ấn tượng không tốt về cha mẹ trong mắt con, trẻ sẽ thấy cha mẹ thật độc ác và chắc chắn phạt con như thế không phải là cách giáo dục đúng cách.

Nhưng nói vậy không có nghĩa là chúng ta không phạt trẻ khi trẻ mắc lỗi. “Trẻ cần bị trừng phạt” và “Chúng ta cần đưa ra một giới hạn nhất định”. Trên thực tế, trẻ cần có giới hạn hành vi. Câu hỏi đặt ra là: làm sao để trẻ biết được giới hạn hành vi mình được phép làm? Nếu biết được điều đó, dĩ nhiên trẻ sẽ chẳng bao giờ mắc lỗi cả.

Chúng tôi gửi tới các bạn một số cách dạy con để con phân biệt đâu là  đúng  sai, đâu là tốt xấu.

  1. Quan sát tranh ảnh

Hiện nay có rất nhiều loại sách giúp nâng cao năng lực phân biệt hành vi dành cho trẻ con. Cha mẹ có thể mua sách này về và cùng đọc với bé. Nếu bé chưa biết đọc chữ, bạn hãy mở sách đặt trước mặt bé, vừa kể nội dung vừa chỉ vào hình vẽ trong sách. Việc đọc sách như vậy dần dần sẽ hình thành và bồi dưỡng năng lực quan sát, phân tích, nhận biết đúng sai của bé

  1. Tạo ra tình huống

Khi chơi đùa cùng bé, cha mẹ sẽ tùy theo từng tình huống cụ thể mà nói cho bé biết như thế nào là đúng, như thế nào là sai. Ví dụ khi chơi trò đi xe buýt, cha mẹ hãy giả vờ mình là cụ già, người ốm hoặc phụ nữ đang mang bầu… để trước hết xem bé phản ứng thế nào, có nhường ghế ngồi không, sau đó bạn sẽ nói cho bé biết đối với những người nào thì nên nhường ghế.

Khi dạy con cách làm theo điều đúng, ngoài việc dùng lời nói để phân tích thì quan trọng là trong việc làm hàng ngày, cha mẹ hãy là tấm gương tốt để bé học theo. Bởi trẻ con có tâm lý bắt chước những hành vi của những người thường xuyên tiếp xúc với bé.

  1. Dùng ánh mắt nói chuyện với trẻ

Ngoài việc nói chuyện với trẻ, cha mẹ đừng quên dùng ánh mắt nghiêm nghị để con cảm thấy vấn đề mà con làm thực sự rất nghiêm trọng và cần phải lắng nghe. Tốt nhất, khi nói chuyện mẹ hãy nhìn thẳng vào mắt con một cách nghiêm khắc để con hiểu được những lỗi lầm mà con đã gây ra

  1. Không thỏa hiệp

Bé có thể đã hiểu được lỗi của mình và bắt đầu thỏa hiệp hoặc dùng ánh mắt ngấn nước để bố mẹ không buộc tội. Tuy nhiên, cha mẹ cần phải nghiêm khắc hơn nữa, tuyệt đối không thỏa hiệp với trẻ, cần phải có những phương pháp phạt trẻ nặng nhẹ tùy theo lỗi của trẻ như cắt tiền tiêu vặt, úp măt vào tường, làm nhiều bài tập, dọn nhà cửa, nấu cơm…

  1. Cha mẹ làm gương cho trẻ

Một cách dạy con phân biệt đúng sai và nghe lời cha mẹ hiệu quả đó là cha mẹ cần phải làm gương cho trẻ. Ví như, cha mẹ dạy trẻ không được nói bậy thì cha mẹ cũng tuyệt đối không chửi thề, cha mẹ dạy trẻ phải đánh răng trước khi đi ngủ thì bản thân mình cũng phải làm gương trước… nếu cha mẹ chỉ nhắc nhở trẻ mà bản thân mình lại dễ dãi quá thì trẻ sẽ không nghe lời vì không biết những lời cha mẹ nói là đúng hay sai.

  1. Người lớn cần có thái độ rõ ràng

Tuy là trẻ con nhưng hàng ngày các bé phải “đối mặt” với rất nhiều tình huống cần phân biệt đúng sai không kém gì người lớn. Vì vậy cha mẹ nên chú ý quan sát, không nên xem nhẹ mỗi tình huống mà bé gặp để kịp thời giúp bé biết nhận biết đúng – sai, tốt – xấu. Ví dụ như khi xem phim cùng bé, gặp nhân vật có lời nói bậy, cha mẹ nên nói ngay với bé những lời nói như vậy là không hay, bé không được nói theo. Hay khi đi trên đường, nếu bé bóc kẹo ăn, hãy nhắc bé bỏ vỏ kẹo vào thùng rác.

Đối với bé 2 – 3 tuổi, khi bé làm việc không đúng với “tiêu chuẩn”, cha mẹ nên tỏ thái độ rõ ràng bằng cách lắc đầu. Ngược lại, nếu bé đưa ra ý kiến đúng đắn hoặc làm việc tốt, hãy gật đầu và mỉm cười khích lệ để khẳng định bé đang làm đúng

  1. Dạy bé dần dần, không nên đốt cháy giai đoạn

Năng lực phân biệt đúng – sai, tốt – xấu ở lứa tuổi nhi đồng được nâng cao dần theo thời gian.

  • Khi bé 1 – 2 tuổi là giai đoạn bắt đầu hình thành các thói quen

Trong giai đoạn này, bé sẽ dần dần học cách biết được đâu là đúng, đâu là sai, việc gì nên làm, việc gì không nên làm từ thái độ đồng tình hay phản đối của người lớn trong nhà đối với mỗi hành động của bé. Ví dụ các bé thường khóc mè nheo để mọi người chiều theo ý muốn của mình, chỉ cần “lờ” bé đi hoặc dỗ cho bé nín mà không chiều theo bé. Sau vài lần như vậy, bé sẽ tự hiểu khóc mè nheo là không đúng và sẽ không làm vậy khi muốn đòi hỏi nữa.

  • Từ độ tuổi 3 – 4 trở về sau

Cha mẹ không chỉ dùng hành động mà cần dùng lời nói để giảng giải về đúng – sai, tốt – xấu cho bé. Cha mẹ chọn thời điểm thích hợp để giải thích cho bé hiểu vì sao khạc nhổ bừa bãi là không tốt, vì sao đánh người là không nên…

  1. Dạy bé tự mình so sánh

Đối với tâm lý trẻ con mà nói, sự dạy dỗ của người lớn chỉ là yếu tố bên ngoài, cần giáo dục thông qua sự tự nhận thức của bé mới thực sự có hiệu quả cao như mong muốn. Vì vậy, khi dạy bé phân biệt đúng sai, cha mẹ nên chú ý giúp bé học cách so sánh, đối chiếu bản thân mình với người khác để từ đó cho trẻ rút ra nhận thức của mình.

Tạm kết

Cách giáo dục hiệu quả nhất là khi trẻ hiểu được tác động của những hành vi sai lầm. Các hình phạt đòn roi, la mắng, nói mỉa mai hay giám sát mọi hành vi của trẻ không bao giờ đem lại hiệu quả mà còn làm cho không khí và mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trở nên căng thẳng. Trẻ sẽ thực sự hiểu những điều tốt đẹp mà bạn muốn mang lại khi trẻ biết tự chịu trách nhiệm với những hậu quả của việc thiếu suy nghĩ gây ra