Chúng ta hãy nuôi dưỡng năng lực tò mò của trẻ nhỏ

Chúng ta hãy nuôi dưỡng năng lực tò mò của trẻ nhỏ

Trẻ con rất thích được khám phá, tò mò và muốn tìm hiểu thế giới xung quanh. Chúng ta hãy cho trẻ trải nghiệm thật nhiều điều khác nhau bằng sự tò mò của chúng

Tôi nghĩ rằng khi đứa con được sinh ra, nếu người mẹ có thể yêu cầu bà tiên đỡ đầu cho nó món quà hữu dụng nhất, món quà đó nên là sự TÒ MÒ.” (Eleanor Roosevelt)

Và dĩ nhiên không có bà tiên đỡ đầu nào cả, nên cha mẹ hãy là người trao cho con món quà đó. Hãy để con là những đứa con của chúng ta khám phá về thế giới xung quanh bằng sự tò mò, quan sát, cảm nhận của con trẻ.

  • Các con non được sinh ra như thế nào? Bạn từ đâu tới?
  • Vì sao lại có rất nhiều, rất nhiều lỗ to, lỗ nhỏ trên lá cây, thân cây, trên cát, trên tường.
  • Vì sao lại có Ngày và đêm? Vì sao buổi sáng lại thấy Mặt Trời mọc, buổi tối Mặt Trời lại đi ngủ?

Hãy nuôi dưỡng năng lực của sự tò mò

TÒ MÒ là một năng lực quan trọng để tiến bộ, đáng tiếc nhiều người trong chúng ta bị tước mất/ dập tắt năng lực này từ khi còn nhỏ. Một đứa trẻ tò mò có thể bị coi là phá phách, nghịch ngợm (nếu mò mẫm muốn khám phá vào những nơi không được vào), phá hoại (nếu đập mở các thứ ra để xem bên trong), lì lợm (nếu bảo phải không được khám phá kiểu đó nữa mà vẫn tái phạm)…

Nuôi dưỡng những đứa trẻ luôn tò mò về thế giới

Thế nhưng tò mò và không ngừng khám phá lại là chìa khóa dẫn đến chân lý, mà cả đời con người còn phải tiếp tục học hỏi với tinh thần cởi mở và cầu thị hoàn toàn, để may ra có thể bỏ đi những cái đã biết, và học lấy nhiều điều còn chưa biết, phát triển trí thông minh và tiến bộ không ngừng.

Nếu nhân loại đã biết tất cả, thì cần gì những công trình nghiên cứu mới, cần gì những giải thưởng Nobel mới mỗi năm…

Hãy nuôi dưỡng “năng lực tò mò” ở bản thân, ở con cái và ở những người xung quanh mình!

Những câu hỏi vì sao liên tiếp của trẻ chắc hẳn đã khiến nhiều người lớn cảm thấy thú vị nhưng đôi khi cũng thật phiền phức. Vì trẻ con khi sinh ra luôn tò mò và hiếu kỳ khám phá xung quanh. Nhưng không phải lúc nào cha mẹ cũng đủ kiên nhẫn để trả lời tất cả những câu hỏi của chúng, thậm chí còn càu nhàu hay quát mắng con, hãy nhẹ nhàng chuyển hướng câu chuyện.

Tuy nhiên cha mẹ cũng nên biết cách để giúp con biến tính hiếu kỳ trở thành sự ham học hỏi. Điều này sẽ tạo cho con niềm yêu thích được khám phá những điều mới lạ

Để trí tò mò của con trở thành lòng ham học hỏi

Yêu cầu con nhắc lại lời mình

Khi bạn giải thích một điều gì đó với trẻ, đừng chỉ trả lời một cách đối phó. Hãy ngồi với con, giải thích và để trẻ nhắc lại điều đó như một cách để ghi nhớ. Sự tương tác với trẻ sẽ giúp chúng nhận thức rõ ràng hơn điều chúng vừa được học.

Cha mẹ có thể hỏi lại con để trẻ tự giải thích bằng chính ngôn ngữ của con, điều đó sẽ khiến bé càng nhớ lâu hơn.

Để trẻ tự khám phá

Những đồ vật trong nhà luôn khiến trẻ tò mò nhưng không phải thứ gì chúng cũng có thể khám phá (như những đồ vật dễ vỡ, sắc nhọn…). Thay vì việc luôn phải đề mắt tới mọi hành động của trẻ, người lớn có thể đặt ra những nguyên tắc với con: muốn chơi thứ gì con hãy xin phép người lớn hoặc những điều con không được làm khi không có người lớn bên cạnh.

Hãy để trẻ đặt câu hỏi và cố gắng cùng con tìm hiểu về chúng. Đây cũng chính là cách để dạy con học những điều mới.

Hãy luôn kiên nhẫn và nhẹ nhàng khi giải thích cho trẻ nhỏ, dù có thể điều này sẽ mất nhiều thời gian. Một trong những cách dạy trẻ nhỏ hiệu quả chính là cho chúng tự làm. Quan trọng là hãy tạo nên không gian an toàn để con khám phá hoặc khiến những thứ có thể nguy hiểm nằm luôn trong sự kiểm soát của người lớn.

Luôn đưa ra đáp án cũng không phải cách hay

Đáp án ở đây không chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi, mà còn là việc đưa ra cách giải quyết cho mọi khó khăn khi trẻ gặp phải. Tại sao bạn không để con tự giải quyết vấn đề theo cách của con?

Bạn có thể yêu cầu con làm một việc khiến con phải “động não” một chút. Ví dụ như thay vì việc bảo con lấy một vật ngay trên bàn trong tầm với của con. Hãy bảo con lấy một vật ở mặt tủ cao hơn. Nhiều cha mẹ khi thấy con không với tới hoặc thấy con nhờ người lớn làm thì đã làm hộ con luôn. Hãy dừng việc đó lại và yêu cầu con cố gắng thực hiện chúng.

 Nuôi dưỡng óc tò mò để giúp trẻ thành công

Đôi khi việc làm khó trẻ như vậy sẽ khiến chúng học được cách giải quyết vấn đề. Hãy để con tự tìm cách lấy được đồ vật, đôi khi người lớn sẽ phải bất ngờ về sự thông minh của con.

Đặt câu hỏi cho con

Trong giai đoạn trẻ rất hào hứng tìm hiểu thế giới xung quanh, hãy đặt ra nhiều câu hỏi cho con dưới dạng câu hỏi vì sao, như thế nào, hoặc câu hỏi giả định nếu – thì… Những câu trả lời có phần ngô nghê của con sẽ thể hiện cách trẻ nhìn thế giới xung quanh. Một vài điều có vẻ rất hợp lý, trong khi có những thứ hoàn toàn chỉ hợp lý trong mắt trẻ mà thôi. Điều này sẽ khuyến khích con tìm hiểu và ghi nhớ những điều mới lạ, cũng như giúp bé hình thành tư duy logic ngay từ khi còn nhỏ.

Hãy khuyến khích trẻ tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi của cha mẹ. Nếu con tỏ ra lúng túng, hãy cùng trẻ tìm hiểu và giúp con giải quyết vấn đề. Cách đặt câu hỏi của cha mẹ cũng rất quan trọng. Những câu hỏi phải có câu trả lời phù hợp với lứa tuổi và khả năng tư duy của con.

Để trẻ đặt câu hỏi

Cũng như việc đặt câu hỏi cho trẻ, giải quyết những thắc mắc của bé cũng vô cùng quan trọng. Trong khi tìm hiểu những điều mới lạ, con sẽ có rất nhiều thắc mắc chưa thể lý giải nổi. Cha mẹ hãy tìm hiểu xem con muốn biết điều gì, hoặc suy nghĩ như thế nào để cùng con trả lời chúng.

Điều này sẽ dạy chúng rằng không phải lúc nào ta cũng có thể tìm ra những đáp án cho những câu hỏi. Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể nhờ người khác giúp đỡ.

Khuyến khích nhu cầu tìm hiểu của con

Nếu trẻ tỏ ra thích thú khám phá về vũ trụ, hãy khuyến khích con tìm hiểu chúng càng nhiều càng tốt: những hành tinh, ngôi sao, thiên hà… và việc những chiếc tàu du hành vũ trụ chuyển động như thế nào… Hãy để trẻ xem những video, đọc sách, đến thư viện, viện bảo tàng hay quan sát bầu trời đêm để con có thể được tiếp cận một cách trực quan hơn.

Cha mẹ cũng không nên bận tâm quá nhiều vào việc đầu tư cho những sở thích của bé, hãy để bé tìm hiểu qua những gì sẵn có hoặc tự tạo cho bé từ những đồ vật trong nhà. Có rất nhiều cách để nuôi dưỡng niềm đam mê và yêu thích của con mà không cần tốn quá nhiều tiền. Cha mẹ có thể tìm hiểu thêm qua sách báo hoặc qua mạng Internet, hãy làm theo cách mà một đứa trẻ sẽ làm để hiểu con tốt hơn.

Nuôi dưỡng trí tò mò của trẻ nhỏ thông qua vận động theo nhạc và vẽ tranh

Những năm tháng đầu tiên của cuộc đời chính là giai đoạn trí não của con người phát triển mạnh mẽ nhất. Bởi vậy, để giúp con phát triển tốt hơn, những người làm cha làm mẹ như chúng ta luôn cố gắng để tạo cơ hội cho con được trải nghiệm thật nhiều điều khác nhau.

Các bậc phụ huynh có hứng thú với những phương pháp giáo dục con từ nhỏ có lẽ sẽ để ý đến việc “Nên dùng gì để dạy con?”, nhưng thực ra bạn không cần sử dụng bất cứ sách vở hay dụng cụ học tập nào đặc biệt, bởi vì đối với trẻ nhỏ thì chính những điều xảy ra trong sinh hoạt hàng ngày đã là những báu vật giúp kích thích sự phát triển của các bé rồi.

Để con chơi đùa vui vẻ cùng âm thanh

Trẻ nhỏ có thể tiếp xúc và tận hưởng niềm vui khi lắng nghe các âm thanh khác nhau ngay từ khi chào đời, do đó bạn có thể để con tiếp xúc dần dần với âm nhạc từ khi con còn nhỏ.

Trẻ sơ sinh thường phản ứng lại những âm thanh đơn giản được lặp đi lặp lại, bởi vậy khi mới bắt đầu, bạn có thể cho con chơi trò vỗ tay theo những điệu nhạc đơn giản và có tiết tấu lặp lại. Tất cả những cách làm này đều sẽ kích thích trí tò mò của con bạn đối với việc vui đùa cùng âm thanh.

Tuy nhiên, bạn cần chú ý để con không bị quá tải âm thanh. Trước khi chào đời, trẻ sơ sinh được nuôi dưỡng trong môi trường tĩnh lặng trong bụng mẹ, bởi vậy sau khi được sinh ra, thế giới giống như một cơn lũ âm thanh đối với bé. Bởi vậy chúng ta cần tránh những việc như để ti vi trong nhà bật liên tục hàng tiếng đồng hồ.

Hãy để con tận hưởng niềm vui khi được tự do thỏa sức sáng tạo

Có thể nói những tác phẩm đầu tiên mà trẻ nhỏ tạo ra thường là những bức tranh. Có lẽ ban đầu bé sẽ chỉ dùng bút đập đập trên giấy và vẽ nguệch ngoạc thôi, nhưng khi được khoảng 2 tuổi và có thể cầm chắc những dụng cụ vẽ tranh như bút chì màu thì bé sẽ có thể tự do sử dụng những dụng cụ vẽ tranh này theo ý mình, và dần dần có thể vẽ ra những đường nét rõ ràng hơn.

Vào lúc này, điều mà cha mẹ có thể làm là hướng dẫn cho nên vẽ cái gì. Khi bạn gợi ý cho con vẽ những vật mà bé đã tận mắt nhìn thấy “Con có muốn thử vẽ bông hoa mà mẹ con mình thấy lúc nãy không?” hay “Con có thấy con mèo lúc nãy không?” thì chắc chắn con bạn sẽ muốn làm theo điều mà bạn đã gợi ý đấy.

Bạn nên khen con ngay khi nhìn thấy sự chuyển biến này của bé “Con mẹ giỏi quá!”, “Con vẽ được mặt người rồi à? Giỏi quá cơ!”, điều này sẽ giúp nâng cao động lực muốn tiếp tục sáng tạo của bé đấy. Ngoài ra, bạn cũng đừng quên luôn chuẩn bị đầy đủ bút chì màu cũng như giấy vẽ cho con để bé có thể vẽ bất cứ khi nào mà bé muốn nhé.