Cuộc sống

Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!

Diệp Vy đăng vào

Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, trong giai đoạn 0-6 tuổi, trẻ có một cột mốc khủng hoảng vào tầm 3 tuổi. Cột mốc này có thể sớm, muộn hơn hoặc trùng khớp tùy vào sự phát triển tâm lý của mỗi đứa trẻ. Thế nên, có những trẻ chỉ mới hơn 2 tuổi…

Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!

Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, trong giai đoạn 0-6 tuổi, trẻ có một cột mốc khủng hoảng vào tầm 3 tuổi. Cột mốc này có thể sớm, muộn hơn hoặc trùng khớp tùy vào sự phát triển tâm lý của mỗi đứa trẻ.

Thế nên, có những trẻ chỉ mới hơn 2 tuổi đã rất rắc rối nhưng có những trẻ gần 4 tuổi mới “chướng”.

Tuổi lên 3 là giai đoạn khủng hoảng đầu tiên trong 3 cột mốc khủng hoảng quan trọng của đời người (gồm lên 3, dậy thì và tuổi về già).

Đây là lúc trẻ tích cực bước ra khỏi quan hệ phụ thuộc vào bố mẹ, bắt đầu tìm cách để phát huy tính tự lực, thể hiện bằng sự phát triển ngôn ngữ, ý thức cá nhân…

Có trẻ bước vào giai đoạn này bằng những biểu hiện “ồn ào” (nhảy nhót không chán, nói năng liên tục…), nhưng có trẻ không có biểu hiện đặc biệt nào.

Tuy vậy, mọi đứa trẻ đều có giai đoạn khủng hoảng nên lúc này cha mẹ cần biết cách đồng hành cùng con.

Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!
Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!

Sau 3 năm sống chung với lũ, mình dần dần tổng kết được một quy trình giải quyết khủng hoảng khá hiệu quả, nhẹ nhàng.

Và cho đến giờ phút này, mình chưa bao giờ và sẽ không bao giờ có ý định dùng roi vọt với con mình.
Quy trình ấy như thế này ạ:

  1. Bày tỏ sự đồng cảm với con (ôm, cầm tay, lắng nghe…)
  2. Tìm hiểu, gọi tên vấn đề của con
  3. Lắng nghe nhu cầu/cách giải quyết con mong muốn
  4. Đưa ra đề xuất phương án bố/mẹ mong muốn thông qua các lựa chọn
  5. Hỗ trợ con giải quyết vấn đề (nếu con cần)
  6. Tuyên bố kết thúc khủng hoảng (một cái ôm thật chặt, thật dài…)

Vì sao có hiện tượng “khủng hoảng tuổi lên ba”?

Xét về bản chất, “khủng hoảng ở trẻ” này đến bởi hai nguyên nhân chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, do mâu thuẫn giữa nhu cầu của trẻ với năng lực thực tế trẻ có.

Theo nhà tâm lý học lứa tuổi Erick Erickson: “ba tuổi là khởi đầu của giai đoạn hình thành tính tự chủ và ý thức độc lập của trẻ”. Trong thời kỳ này, trẻ muốn khám phá thế giới bằng chính cặp mắt và đôi tay của mình.

Sự phát triển về thể chất mà nhất là khả năng di chuyển ngày càng hoàn thiện là động lực to lớn thúc đẩy trẻ làm theo ý mình mạnh mẽ hơn. Trẻ say mê khám phá thế giới, thậm chí muốn chinh phục cả những thứ nằm ngoài khả năng vốn có của mình.

Đôi khi, do lối diễn đạt không bắt kịp được suy nghĩ của trẻ cũng khiến trẻ “khủng hoảng” với chính mình. Từ đó, trẻ cảm thấy khó chịu, hay cáu gắt với bản thân, dễ khóc, dễ bỏ cuộc,…

Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!
Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!

Thứ hai, do người lớn và trẻ không tìm được tiếng nói chung nên dẫn đến phản ứng tiêu cực của trẻ.

Song song với khả năng vận động, trẻ cũng bắt đầu hình thành ý thức về bản thân. Trẻ nhận ra mình là một cá thể riêng biệt với mọi người. Trẻ cũng muốn độc lập làm những việc liên quan đến bản thân.

Trẻ hay nói: “để con làm”, “mẹ để đấy đi”, “không, không, mẹ để xuống đi” với cái mặt khóc mếu. Trong khi nhu cầu độc lập của trẻ tăng cao thì cha mẹ vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng tâm lý “buông tay” trẻ.

Vì vậy, nhiều cha mẹ thường có xu hướng cấm đoán, kiểm soát trẻ một cách chặt chẽ. Chính việc không tìm được tiếng nói chung đã dẫn đến những phản ứng gay gắt từ trẻ như bướng bỉnh, không nghe lời, muốn làm trái lời bố mẹ,…

Biểu hiện khủng hoảng tâm lý tuổi lên ba ở trẻ

  • Phản ứng tiêu cực: Trẻ không chịu nghe theo yêu cầu của người lớn.
  • Muốn tự làm việc: Trẻ thể hiện xu hướng muốn thoát khỏi sự kèm cặp của người lớn và tự mình làm một số việc, thậm chí cả những việc vượt ngoài khả năng của mình.
  • Nổi loạn: Trẻ luôn ở trong trạng thái “phòng thủ”, dễ kích động.
  • Muốn có quyền: Trẻ muốn thể hiện sự “thống trị” lên những mối quan hệ hoặc đồ vật xung quanh.
  • Vô lễ với người lớn: Giai đoạn này trẻ thường nói những câu vô lễ trẻ vô tình học được với người lớn: bà dở, mẹ dở,….
Trang chủ » Blog » Cha mẹ giúp con qua giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 3 nhé!