Những phương pháp dùng ngôn ngữ để dạy con nên người

Sưu tầm Internet Xem 1815 lần
Ngôn ngữ là điều kỳ diệu của văn minh nhân loại. Cha mẹ và những thành viên trong gia đình là những người thầy ngôn ngữ đầu tiên của trẻ

Ngôn ngữ thể hiện trình độ văn hóa, hành vi của một người là đúng hay sai. Khi nghe một người nói, bạn cũng có thể hình dung phần nào về con người đó, từ giọng nói, cách nói, cách chọn từ, ngôn ngữ cơ thể, kỹ năng giao tiếp... Sử dụng ngôn ngữ tiêu cực, chúng ta sẽ làm ảnh hưởng đến trình độ văn hóa, sự phát triển nhân cách, tâm lý và thái độ sống của bé ngay từ khi mới ra đời.

Nghiên cứu sự thay đổi về ngôn ngữ sẽ thấy cả tiến trình phát triển của loài người vì khi có thêm bất cứ một cái gì được phát minh, được tìm ra, điều đầu tiên người ta làm là đặt tên cho thứ đó.

Dưới đây là những câu mà cha mẹ nên chú ý khi giao tiếp với trẻ, đặc biệt ở tuổi teen

khen tre khi co hanh dong dung

  • Đừng dùng ngôn từ thô tục

Nên nói với trẻ "Đi vệ sinh", chứ đừng bao giờ nói "Đi ỉa, đi đái đi" bô bô trước mặt người khác. Trẻ đánh bủm cũng không nên nhận xét bàn tán...

  • Đừng "Vâng, dạ, ạ" khi nói chuyện với trẻ

Nhiều ông bà, bố mẹ làm thế vì muốn trẻ bắt chước để cũng gọi dạ bảo vâng. Vấn đề không phải ở chỗ trẻ nói được các từ đó. Cái bé cần học là biết nói những từ đó với người lớn tuổi hơn mình. Người lớn dạ vâng với em bé là làm mẫu sai trật tự xã hội và sai cách dùng tiếng Việt.

  • Đừng bắt trẻ ạ đi rồi mới cho cái này cái kia

Ạ thể hiện sự tôn trọng chứ không phải là hành động có điều kiện. Chẳng phải chúng ta đang dạy trẻ mọi thứ đều có điều kiện hay sao?

day con le phep

Chúng ta hãy luôn chọn từ ngữ tích cực khi nói chuyện với con, nói về con. Trẻ không ăn vạ mà là đang thể hiện chính kiến của mình.

  • Đừng đặt mình lên vị trí cao hơn trẻ

Cha mẹ đừng nói "dạy con" mà hay thay vì đó hãy nói "để ba/me hướng dẫn con làm nhé", vì quá trình học sẽ là do trẻ tự làm chứ không phải do người khác dạy thì trẻ mới biết học. Chỉ là từ khác nhau nhưng thể hiện sự tôn trọng của người lớn với trẻ.

Xem thêm: Dạy con tự lập: Những điều bố mẹ cần nhớ

  • Đừng dùng câu hỏi hay câu phủ định

Ví dụ, thay vì "Sao lại đổ nước ra sàn như thế?" thành "Nước này là để uống con à"; "Không được nhảy nhót trên giường của mẹ" thành "Giường là nơi để nằm ngủ";...

  • Đừng suy nghĩ tiêu cực

Em bé bê cốc nước từ bếp ra bàn để uống bị đổ ra ngoài, mẹ hãy nói "May thật, may mà con chỉ làm đổ một tí thôi nhỉ. Đổ nhiều thì chẳng còn gì để uống". Bé bị ngã, mẹ hỏi: "Có gãy cái gì không con? Không à? May quá, gãy cái gì thì đã phải đi bệnh viện bó bột rồi. Xước một tí về chỉ cần bôi thuốc sát trùng là tự khỏi luôn"...

Cách nói như vậy thứ nhất là để bé học cách luôn bình tĩnh xử lý vấn đề; thứ hai là chuyện đã xảy ra rồi, nhìn một cách tiêu cực chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn. Chẳng phải khi luôn suy nghĩ như vậy cuộc sống tươi đẹp hơn biết bao?

  • Đừng ra lệnh

"Con đừng khóc nữa" thành "tại sao con khóc?". "Con chào ông bà đi con" thành "Khi về bao giờ mình cũng chào tạm biệt mọi người con à"... Khi nói thế, bạn muốn truyền thông điệp trật tự xã hội là thế, cách cư xử quy định theo văn hóa Việt Nam là thế. Ai cũng làm thế dù là người lớn hay trẻ con. Sau này bé biết tôn trọng mọi người chứ không áp đặt những người ít tuổi hơn mình.

Đặc biệt các bậc cha mẹ và người thành viên trong gia đình đưng nói những câu dưới đây

day con lam viec nha

  • Tại sao con không thể giống bạn A, B, C…?
  • Con luôn làm như thế. Điều bạn cần làm ngay bây giờ là hãy dừng việc la mắng con vì những lỗi nhỏ nhặt.
  • Mẹ đã nói với con rồi mà… Khi bé gặp rắc rối do cố tình làm một việc gì mà trước đó bạn đã không đồng ý, thực tế nó chỉ khiến tình hình xấu hơn mà thôi. Bé có thể tiếp tục vẫn làm những điều bị cấm đoán hoặc chẳng dám làm gì cả và trở nên nhút nhát.
  • Bởi vì mẹ đã nói thế (nên con phải nghe mẹ). Câu này đã cướp của con bạn nhiều quyền tự chủ cần thiết
  • Đừng lo lắng. Điều này có vẻ không hợp lý nhưng đây chính là một sai lầm lớn nhất của phụ huynh. Nghe câu “Đừng lo lắng” khiến trẻ có cảm giác rằng cha mẹ không quan tâm đến cảm xúc và những lo lắng của trẻ.
  • Đừng làm như thế. Mỗi cá nhân có một phong cách làm việc hay xử lý tình huống khác nhau.
  • Đừng chơi với bạn A, B, C... Bạn bè có ý nghĩa rất quan trọng đối với trẻ vị thành niên. Buộc trẻ phải kết bạn với một nhóm nhất định có thể khiến suy nghĩ của trẻ bị thu hẹp và hoặc khiến trẻ ngày càng rời xa những lời bạn nói. Tuy nhiên, bạn hãy nêu một vài ví dụ xấu và thực tế nhất nếu bạn chắc chắn trẻ đã sai lầm khi kết bạn với một ai đóthế nào.

 

Bài viết liên quan

Tags

phương pháp dạy con nuôi con kinh nghiệm làm mẹ